Elke Kludoku-zaak wordt opgelost aan de hand van getuigenissen — korte verklaringen van de verdachten over waar zij en de anderen zich bevonden. Er zijn negentien soorten, en elk daarvan is een beperking waar je iets mee kunt doen. Dit is het complete handboek: wat elke verklaring bewijst, wat ze stilletjes uitsluit en — omdat de moeilijkere zaken een medeplichtige verbergen — wat het betekent als de verklaring een leugen is. De formuleringen hieronder zijn de echte, met de namen van een zaak ingevuld zoals het spel dat doet.
“Delia was in de keuken.” (een kamergetuigenis) — de sterkste losse verklaring in het spel. De mogelijke vakjes van de verdachte krimpen in tot één kamer. Speel deze altijd als eerste.
“Delia was in de keuken of in de tuin.” — een gesplitste kamergetuigenis. Op zichzelf zwakker, maar combineert buitengewoon goed met een rij- of kolomverklaring die slechts één van de twee kamers raakt.
“Nadia was in rij 3.” / “Nadia was in kolom 5.” — een lijngetuigenis. Denk aan de ijzeren wetten van het genre: precies één persoon per rij en nooit twee in een kolom (een plaats delict die breder is dan hoog laat gewoon een kolom leeg). Een lijngetuigenis plaatst niet alleen de betrokkene — het sluit ieder ander uit van die lijn.
“Victor raakte de buitenmuur.” en de ontkenning ervan — de randgetuigenis. Op een groot bord laat “raakte de muur” nog steeds een lange ring over, maar “raakte de buitenmuur niet” is een krachtige verklaring op een klein bord: het binnenste van een 5×5-scène bestaat uit slechts negen vakjes.
“Victor was in de noordelijke helft van de plaats delict.” — de helftgetuigenis. Helften overlappen elkaar op oneven borden (de middelste rij hoort bij beide), dus kijk naar de sluier, niet naar je aanname.
“Delia was in dezelfde kamer als Zeno.” — het klassieke paar. Geen van beiden is geplaatst, maar hun mogelijke kamers overlappen: elke kamer die niet plaats biedt aan beiden, vervalt voor beiden.
“Delia en Zeno waren in verschillende kamers.” — op zichzelf zwak, doorslaggevend in een later stadium. Wanneer er nog maar twee kamers open zijn, scheidt dit hen.
“Nadia was direct naast Victor, in dezelfde kamer.” — nabijheid met een kamervoorwaarde. Naast-elkaar-ketens (A naast B, B naast C) dwingen lange rechte reeksen af die op maar heel weinig plekken passen.
“Nadia was ergens ten noorden van Victor.” — een richtingsgetuigenis, en de exacte vorm “Nadia was precies 2 rijen ten noorden van Victor”. De zachte vorm ordent twee rijen; de exacte vorm is een vaste afstand die je als één geheel over het bord kunt verschuiven.
“Zeno was helemaal alleen in een kamer.” — een bezettingsverklaring over iedereen: de kamer waarin deze verdachte zich bevindt, bevat niemand anders. En “Zeno en Delia waren samen alleen in één kamer” — de koppelvariant. Vergeet niet waar het spel om draait: degene die alleen was met het slachtoffer, is de moordenaar. Een alleen-met-verklaring waarin het slachtoffer wordt genoemd, overhandigt je de dader op een presenteerblaadje.
“Victor was naast de piano.” en “Victor was niet naast de piano” — nabijheid van objecten. De acht vakjes rondom elk exemplaar van het object (er kan er meer dan één zijn!) vormen de ring van mogelijkheden; de ontkenning trekt die ring ervan af.
“Delia was in dezelfde rij als het standbeeld.” / “dezelfde kolom als de kist” — uitlijning met objecten. Net als een lijngetuigenis, maar je moet eerst elk exemplaar van het object vinden en de vereniging van hun rijen of kolommen nemen.
“Zeno zat op de bank.” / “lag op het bed” / “op het kleed” — bezettingsgetuigenissen. Bruikbare meubels (de groene lijst in het dossier) zijn precies de plekken waar een verdachte kan staan; deze verklaringen pinnen hen vast op één categorie of één object. De ontkenningen — “zat nergens op”, “lag in geen enkel bed” — trekken de hele categorie ervan af.
“Er was niemand in de kluis.” — een lege-kamergetuigenis. Elke verdachte verliest die vakjes in één keer; op borden met veel kamers is dit de krachtigste verklaring in de zaak.
“Er waren precies 2 mensen in de tuin.” — een kamertelling. Boekhouding, geen geometrie: naarmate de tuin volloopt naar het vereiste aantal, wordt ieder ander uitgesloten; als het aantal niet meer bereikt kan worden met de resterende vrije verdachten, moet iemand die elders staat ernaartoe.
“Nadia was niet in de studeerkamer.” — de negatieve kamergetuigenis. Sla het op en ga verder; de functie hiervan is om de knoop door te hakken die twee positieve verklaringen overlaten.
In een zaak met een medeplichtige zijn de verklaringen van precies één verdachte allemaal onwaar — en onwaar heeft een exacte betekenis: het logische tegenovergestelde. “Ik was in de keuken” wordt “ik was niet in de keuken”. “We waren in verschillende kamers” wordt “we waren in dezelfde kamer”. “Er waren precies twee mensen in de tuin” wordt “er was een ander aantal mensen in de tuin”. Markeer tijdens het spelen een verdachte als je vermoedelijke medeplichtige en het spel toont de kaart omgekeerd voor je — bekijk de techniekgids voor medeplichtigen om te zien hoe je de leugenaar ontmaskert.
Alle negentien typen laten zich combineren: een kamertelling plus dezelfde kamer, een richting plus een uitlijning. De kunst is kiezen welke twee je eerst kruist — de techniekgids is precies het oefenboek daarvoor.
Speel gratis · de regels · je eerste zaak, uitgewerkt
Lees deze pagina in het: العربية · Asturianu · Català · Deutsch · English · Castellano · Euskara · فارسی · Français · Galego · हिन्दी · Italiano · 日本語 · ಕನ್ನಡ · 한국어 · Português · Русский · Valencià · 中文